De fiscus neemt uw klasseermap mee zonder uw toestemming. Mag hij die dan gebruiken?
De controleurs komen bij u langs voor een fiscale controle. Ze nemen een klasseermap mee. U bent daar niet mee akkoord. Mag de fiscus wat in die map zit dan nog gebruiken? Dat kan, zegt het Hof van Cassatie. In een arrest van 28 mei 2026 aanvaardde het hof dat zo’n map toch als bewijs gebruikt werd.
1Wat is een fiscale visitatie?
Bij een visitatie komen de controleurs naar uw bedrijf om uw boekhouding en documenten ter plaatse te bekijken. Daarvoor hebben ze uw blijvende toestemming nodig. Het is dus niet genoeg dat u bij het begin akkoord gaat: u moet akkoord blijven, het hele bezoek lang.
2Wat gebeurde er?
Tijdens een visitatie nam de fiscus een klasseermap mee, tegen de zin van de belastingplichtige. Die vond dat de fiscus het bewijs uit die map op een onwettige manier had verzameld. Daarom mocht dat bewijs volgens hem niet meetellen.
Het hof van beroep van Gent zag dat anders (18 juni 2024). De map was wel zonder toestemming meegenomen. Maar de belastingplichtige had zich niet uitdrukkelijk verzet, en de controleurs hadden geen dwang of geweld gebruikt. Het bewijs mocht dus blijven.
De belastingplichtige stapte daarop naar het Hof van Cassatie, de hoogste rechter van ons land. Dat hof verwierp het beroep. De fiscus kreeg gelijk.
3Onwettig verkregen, maar toch bruikbaar?
Rechters gebruiken hiervoor al jaren de zogenaamde Antigoon-leer. Die komt hierop neer: bewijs dat op een verkeerde manier verzameld is, wordt niet automatisch weggegooid.
- de wet zegt uitdrukkelijk dat een regel nageleefd moet worden, op straffe van nietigheid;
- door de fout is het bewijs niet meer betrouwbaar;
- het gebruik van het bewijs zou uw recht op een eerlijk proces schenden.
- Was de fout van de fiscus louter formeel?
- Hoe zwaar raakte ze uw rechten?
- Maakte de fiscus de fout met opzet?
- Is de overtreding die de fiscus wil aantonen ernstiger dan de fout die hij zelf maakte?
In deze zaak speelde mee dat het verzet niet uitdrukkelijk was en dat er geen dwang of geweld gebruikt was.
4Wat betekent dit voor u?
Als de fiscus een fout maakt, betekent dat niet automatisch dat u wint. Een map die zonder uw toestemming is meegenomen, kan nog altijd als bewijs gelden, zolang de controleurs geen dwang of geweld gebruiken.
Fysiek verzet is uiteraard geen oplossing. Wat u wel kunt doen:
Vragen over een fiscale controle?
Hebt u vragen over een fiscale controle? Neem gerust contact op met VDV Accountants.
Bron: Cass. 28 mei 2026, F.24.0099.N, Juportal
