Bijgewerkt: november 2026
Wil je samenwerken met collega’s en kosten delen zonder een vennootschap met rechtspersoonlijkheid op te richten? Dan kies je vaak voor een maatschap, ook wel feitelijke vereniging genoemd. Artsen, tandartsen en advocaten gebruiken ze vaak als kostendelende vereniging. In dit artikel lees je wat je nodig hebt en welke stappen je zet.
In het kort
- Een maatschap is een samenwerking tussen twee of meer personen, zonder rechtspersoonlijkheid.
- Je hebt geen notaris en geen startkapitaal nodig.
- Je schrijft de maatschap in bij de Kruispuntbank van Ondernemingen en in het UBO-register.
- De maatschap voert een boekhouding.
- De maatschap betaalt zelf geen belasting: elke maat wordt belast op zijn deel.
- De maten zijn persoonlijk en hoofdelijk aansprakelijk.
Wat is een maatschap?
In een maatschap spreken twee of meer personen af om samen te werken en iets in te brengen. Elke maat blijft zelfstandige, met een eenmanszaak of met een eigen vennootschap. De maatschap zelf heeft geen rechtspersoonlijkheid.
Het stappenplan
Stap 1: stel een maatschapsovereenkomst op
De wet legt geen vorm op, maar een schriftelijke overeenkomst voorkomt discussies. Leg minstens dit vast:
- de taken van elke maat;
- de verdeling van de kosten en de inkomsten;
- hoe jullie beslissen;
- wat er gebeurt als een maat toetreedt of uittreedt;
- de duur van de samenwerking en hoe je ze opzegt.
Stap 2: schrijf de maatschap in bij een ondernemingsloket
Het ondernemingsloket schrijft de maatschap in bij de Kruispuntbank van Ondernemingen. De maatschap krijgt een ondernemingsnummer, dat je op facturen en documenten vermeldt. Breng de identiteitskaarten van de maten en de maatschapsovereenkomst mee.
Stap 3: registreer de maten in het UBO-register
Je registreert de uiteindelijke begunstigden binnen een maand na de oprichting en je bevestigt de gegevens elk jaar. Doe je dat niet, dan riskeer je een boete.
Stap 4: open een bankrekening
Met een rekening op naam van de maatschap houd je de gedeelde kosten gescheiden van je eigen financiën. De bank vraagt het ondernemingsnummer, de overeenkomst en de identiteit van de maten.
Stap 5: voer een boekhouding
De maatschap is boekhoudplichtig. Afhankelijk van de omzet volstaat een vereenvoudigde boekhouding of is een dubbele boekhouding nodig.
Stap 6: ga na of er btw-verplichtingen zijn
Levert de maatschap diensten waarop btw verschuldigd is, dan activeer je een btw-nummer. Voor kostendelende verenigingen van vrijgestelde beroepen, zoals artsen, bestaat onder voorwaarden een btw-vrijstelling. Wij bekijken vooraf of die voor jullie geldt.
Stap 7: schrijf je in bij de RSZ als je personeel aanwerft
Neemt de maatschap personeel in dienst, dan schrijft ze zich in als werkgever, doet ze Dimona-aangiften en dient ze elk kwartaal een RSZ-aangifte in.
Overzicht
| Stap | Wanneer | Waar |
|---|---|---|
| Maatschapsovereenkomst | Bij de oprichting | Jurist of notaris |
| Inschrijving in de KBO | Bij de oprichting | Ondernemingsloket |
| UBO-register | Binnen een maand, daarna elk jaar bevestigen | FOD Financiën |
| Bankrekening | Na de inschrijving | Bank |
| Boekhouding | Doorlopend | Accountant |
| Btw | Voor de eerste belaste prestatie | Ondernemingsloket of FOD Financiën |
| RSZ | Voor de eerste aanwerving | RSZ |
Hoe wordt een maatschap belast?
Een maatschap is fiscaal transparant:
- De maatschap betaalt zelf geen inkomstenbelasting.
- Elke maat geeft zijn deel van het resultaat aan in zijn eigen aangifte.
- De kosten worden verdeeld volgens de maatschapsovereenkomst.
- Elke maat bouwt zijn eigen pensioen op, bijvoorbeeld met een VAPZ of een IPT.
Aansprakelijkheid
De maten zijn persoonlijk en hoofdelijk aansprakelijk voor de verbintenissen van de maatschap. Een schuldeiser kan dus elke maat voor het volledige bedrag aanspreken. Weeg dat risico af voor je start.
Vijf fouten die we vaak zien
- Er is geen schriftelijke overeenkomst.
- De UBO-registratie is vergeten.
- De verdeling van de kosten is onduidelijk.
- Er is geen aparte bankrekening.
- De boekhouding is onvolledig.
Alternatieven
| Vorm | Kenmerk |
|---|---|
| Vennootschap onder firma (vof) | Rechtspersoonlijkheid, maar onbeperkte aansprakelijkheid |
| Besloten vennootschap (bv) | Beperkte aansprakelijkheid en meer mogelijkheden voor fiscale planning |
| Elk een eigen onderneming met een samenwerkingsovereenkomst | Geen gezamenlijke structuur, alleen onderlinge afspraken |
Lees ook ons overzicht van de vennootschapsvormen.
Wil je weten wat dit voor jou betekent? Lees wat we doen als boekhouder voor vrije beroepen, of maak een afspraak voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Laatst nagekeken: november 2026.
