Bijgewerkt: november 2026
Als zelfstandige bouw je een laag wettelijk pensioen op. Met een VAPZ en een IPT vul je dat fiscaal voordelig aan. Het VAPZ staat open voor elke zelfstandige. De IPT is er alleen voor bedrijfsleiders met een vennootschap. In dit artikel lees je de verschillen, de grenzen voor 2026 en de volgorde waarin je ze best inzet.
In het kort
- VAPZ: jij betaalt de premie en trekt ze af als sociale bijdrage. Je betaalt minder belastingen én minder sociale bijdragen.
- IPT: je vennootschap betaalt de premie en trekt ze af als beroepskost. De 80%-regel bepaalt hoeveel ze mag storten.
- Combineren mag: heb je een vennootschap, dan benut je eerst je VAPZ en vul je daarna aan met een IPT.
Wat is een VAPZ?
VAPZ staat voor Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen. Je kan het afsluiten met een eenmanszaak of als bedrijfsleider van een vennootschap. De premie telt fiscaal als een sociale bijdrage. Ze verlaagt dus je belastbaar inkomen, en daardoor ook de basis waarop je later sociale bijdragen betaalt.
De grenzen voor 2026. De wet die het VAPZ hervormt, verhoogt de maximumbijdrage van 8,17% naar 8,50% van je referentie-inkomen, met een maximum van 4.251,39 euro. Voor een sociaal VAPZ stijgt het percentage van 9,40% naar 9,78%, met een maximum van 4.891,60 euro. Zelfstandigen in bijberoep krijgen toegang zodra ze sociale bijdragen betalen op een inkomen van minstens 1.922,16 euro.
Wat is een IPT?
IPT staat voor Individuele Pensioentoezegging. Je vennootschap sluit de verzekering af en betaalt de premies voor jou als bedrijfsleider. Je moet daarvoor een regelmatige, maandelijkse bezoldiging ontvangen. De premie is voor de vennootschap aftrekbaar als beroepskost. Op de premie is een premietaks van 4,4% verschuldigd.
De 80%-regel. Je wettelijk en aanvullend pensioen samen mogen, uitgedrukt in een jaarlijkse rente, niet hoger zijn dan 80% van je laatste normale bruto jaarbezoldiging. Stort je vennootschap meer, dan is het teveel niet aftrekbaar. Laat de premie daarom elk jaar herberekenen, zeker als je bezoldiging wijzigt.
VAPZ en IPT naast elkaar
| VAPZ | IPT | |
|---|---|---|
| Voor wie? | Elke zelfstandige | Bedrijfsleider met een vennootschap |
| Wie betaalt? | Jijzelf | Je vennootschap |
| Fiscaal voordeel | Aftrek als sociale bijdrage in de personenbelasting | Aftrek als beroepskost in de vennootschapsbelasting |
| Effect op sociale bijdragen | Ja, ze dalen | Nee |
| Grens | Percentage van je inkomen, met een jaarlijks maximum | 80%-regel |
| Voorwaarde | Je bent in orde met je sociale bijdragen | Regelmatige, maandelijkse bezoldiging |
In welke volgorde zet je ze in?
- Eerst het VAPZ. Het voordeel is het grootst, omdat ook je sociale bijdragen dalen.
- Daarna de IPT. Binnen de 80%-regel bouw je via je vennootschap verder pensioen op.
- Elk jaar nakijken. De maxima wijzigen jaarlijks en hangen af van je inkomen.
Hoe word je belast bij de uitkering?
Op beide kapitalen betaal je bij de uitkering een RIZIV-bijdrage en een solidariteitsbijdrage. Het VAPZ-kapitaal wordt daarna belast via een fictieve rente, gespreid over meerdere jaren. Het IPT-kapitaal wordt belast tegen een afzonderlijk tarief. Dat tarief is het laagst als je actief blijft tot de wettelijke pensioenleeftijd.
Veelgestelde vragen
Kan ik een VAPZ afsluiten met een eenmanszaak?
Ja. Het VAPZ staat open voor elke zelfstandige. Een IPT kan alleen via een vennootschap.
Kan ik met mijn pensioenkapitaal vastgoed financieren?
Ja, onder voorwaarden. Je kan een voorschot opnemen of je contract in pand geven voor vastgoed in de Europese Economische Ruimte.
Wat als mijn bezoldiging daalt?
Dan daalt ook de ruimte binnen de 80%-regel. Laat je IPT-premie tijdig aanpassen, zodat de aftrek niet verworpen wordt.
Wil je weten wat dit voor jou betekent? Maak een afspraak voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Laatst nagekeken: november 2026.